{"id":25838,"date":"2022-08-14T11:00:58","date_gmt":"2022-08-14T11:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/bckszczuczyn.pl\/?p=25838"},"modified":"2022-08-14T11:33:23","modified_gmt":"2022-08-14T11:33:23","slug":"na-froncie-i-przy-palecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bckszczuczyn.pl\/?p=25838","title":{"rendered":"NA FRONCIE I PRZY PALECIE"},"content":{"rendered":"\n

W Bibliotece \u2013 Centrum Kultury w Szczuczynie odby\u0142o si\u0119 otwarcie wystawy \u201e<\/em>NA FRONCIE I PRZY PALECIE. Wojna 1920 roku w plakacie\u201d.<\/em><\/strong> Program obejmowa\u0142 kr\u00f3tk\u0105 informacj\u0119 na temat Bitwy Warszawskiej i plakatu jako \u015brodka propagandowego oraz filmu \u201eCud Wis\u0142y 1920\u201d akademii po\u015bwi\u0119conej temu wydarzeniu zorganizowanej przez Chicagowskie Towarzystwo Chopinowskie w 2020 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n


<\/em>BITWA WARSZAWSKA 1920 R.<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dniach 13-25 sierpnia 1920 r. na przedpolach Warszawy rozegra\u0142a si\u0119 decyduj\u0105ca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Okre\u015blana mianem „cudu nad Wis\u0142\u0105” i uznawana za 18. prze\u0142omow\u0105 bitw\u0119 w historii \u015bwiata, kt\u00f3ra zadecydowa\u0142a o zachowaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i uratowaniu Europy przed bolszewizmem.
Geneza i pocz\u0105tek wojny polsko-bolszewickiej
<\/u><\/strong>Wojna polsko-bolszewicka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kr\u00f3tko po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. B\u0119d\u0105ca pocz\u0105tkiem wojny Operacja „Wis\u0142a” rozpocz\u0119ta zosta\u0142a z rozkazu Lenina ju\u017c 18 listopada 1918 roku.
Pokonanie Polski by\u0142o dla Lenina celem taktycznym – g\u0142\u00f3wnym by\u0142o udzielenie pomocy komunistom, kt\u00f3rzy w tym samym okresie pr\u00f3bowali rozpocz\u0105\u0107 rewolucj\u0119 w Niemczech<\/em><\/strong> i w krajach powsta\u0142ych z rozpadu Austro-W\u0119gier.
<\/em>Bitwa Warszawska<\/u>
<\/strong>Bitwa Warszawska rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 13 sierpnia walk\u0105 o przedpole stolicy, m.in. o Radzymin, kt\u00f3ry kilkana\u015bcie razy przechodzi\u0142 z r\u0105k do r\u0105k.
14 sierpnia dzia\u0142ania zaczepne na linii rzeki Wkry podj\u0119\u0142a 5. Armia gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego. Ci\u0119\u017ckie boje, zako\u0144czone polskim sukcesem, mia\u0142y miejsce r\u00f3wnie\u017c pod Pu\u0142tuskiem i Serockiem.
Jednym z wa\u017cnych fragment\u00f3w Bitwy Warszawskiej by\u0142o zdobycie 15 sierpnia przez kaliski 203. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w sztabu 4 armii sowieckiej w Ciechanowie, a wraz z nim – kancelarii armii, magazyn\u00f3w i jednej z dw\u00f3ch radiostacji, s\u0142u\u017c\u0105cych Sowietom do utrzymywania \u0142\u0105czno\u015bci z dow\u00f3dztwem w Mi\u0144sku.
<\/em><\/strong>Przestrojono polski nadajnik na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 sowieck\u0105 i rozpocz\u0119to zag\u0142uszanie nadajnik\u00f3w wroga czytaj\u0105c przez dwie doby bez przerwy teksty Pisma \u015awi\u0119tego, dzi\u0119ki czemu druga z sowieckich radiostacji nie mog\u0142a odebra\u0107 rozkaz\u00f3w.
Faza obronna Bitwy Warszawskiej trwa\u0142a do 16 sierpnia, kiedy to, dzi\u0119ki dzia\u0142aniom marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego, nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om.
Dowodzona przez niego grupa manewrowa, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142o pi\u0119\u0107 dywizji piechoty i brygada kawalerii, prze\u0142ama\u0142a obron\u0119 bolszewick\u0105 w rejonie Kocka i Cycowa, a nast\u0119pnie zaatakowa\u0142a ty\u0142y wojsk bolszewickich nacieraj\u0105cych na Warszaw\u0119. Tuchaczewski musia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 nad Niemen. Ostateczn\u0105 kl\u0119sk\u0119 bolszewicy ponie\u015bli pod Osowcem, Bia\u0142ymstokiem i Kolnem.
Dzia\u0142ania po\u015bcigowe wojsk polskich<\/u>
<\/strong>19 sierpnia jednostki polskie na rozkaz Pi\u0142sudskiego przesz\u0142y do dzia\u0142a\u0144 po\u015bcigowych, kt\u00f3re trwa\u0142y do 25 sierpnia.
Wed\u0142ug odnalezionych w ostatnich latach i ujawnionych w sierpniu 2005 r. dokument\u00f3w Centralnego Archiwum Wojskowego, ju\u017c we wrze\u015bniu 1919 r. szyfry Armii Czerwonej zosta\u0142y z\u0142amane przez por. Jana Kowalewskiego.
Manewr polskiej kontrofensywy uda\u0142 si\u0119 zatem m.in. dzi\u0119ki znajomo\u015bci plan\u00f3w i rozkaz\u00f3w strony rosyjskiej i umiej\u0119tno\u015bci wykorzystania tej wiedzy przez polskie dow\u00f3dztwo.
<\/em>Osiemnasta prze\u0142omowa bitwa w historii \u015bwiata<\/u>
<\/strong>W wyniku Bitwy Warszawskiej straty strony polskiej wynios\u0142y: ok. 4,5 tys. zabitych, 22 tys. rannych i 10 tys. zaginionych.
Straty zadane Sowietom nie s\u0105 znane. Przyjmuje si\u0119, \u017ce ok. 25 tys. \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej poleg\u0142o lub by\u0142o ci\u0119\u017cko rannych, 60 tys. trafi\u0142o do polskiej niewoli, a 45 tys. zosta\u0142o internowanych przez Niemc\u00f3w.

PLAKATY Z OKRESU WOJNY POLSKO-BOLSZEWICKIEJ<\/u>
\u201eDo broni! Ojczyzna was wzywa!\u201d
<\/u><\/em><\/strong>M\u0142ode, odradzaj\u0105ce si\u0119 po latach niebytu, Pa\u0144stwo Polskie u progu niepodleg\u0142o\u015bci w 1919 roku stan\u0119\u0142o w obliczu ogromnego zagro\u017cenia \u2013 inwazji ze strony Rosji Radzieckiej.
Skuteczny najazd pot\u0119\u017cnego s\u0105siada pogrzeba\u0142by marzenia Polak\u00f3w o w\u0142asnym pa\u0144stwie. Dlatego w\u0142adze, wspierane przez wiele \u015brodowisk niepodleg\u0142o\u015bciowych, robi\u0142y wszystko, \u017ceby zmobilizowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo wobec nieuchronnej konfrontacji militarnej.
Dzia\u0142ania mobilizacyjne by\u0142y widoczne szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie w dziedzinie propagandy. Stawia\u0142a sobie ona za cel pozyskanie mo\u017cliwie jak najszerszych mas spo\u0142ecze\u0144stwa do podj\u0119cia wysi\u0142ku wojennego. Jednymi z najbardziej sugestywnych przyk\u0142ad\u00f3w dzia\u0142a\u0144 propagandowych by\u0142y masowo drukowane plakaty werbunkowe, kt\u00f3re wzywa\u0142y do wst\u0119powania w szeregi Armii Ochotniczej lub nak\u0142ania\u0142y do finansowego wspierania dzia\u0142a\u0144 wojskowych. Propaganda plakat\u00f3w polega\u0142a nie tylko na odwo\u0142ywaniu si\u0119 do patriotycznego obowi\u0105zku Polak\u00f3w, ale tak\u017ce na wyolbrzymianiu wizerunku wroga.
Barbarzy\u0144skie \u2013 jak je przedstawiano \u2013 hordy Sowiet\u00f3w reprezentowa\u0142y odmienne warto\u015bci, nieznane w kr\u0119gu europejskich demokracji.
Autorzy plakat\u00f3w pokazywali zderzenie tych dw\u00f3ch cywilizacji jako odwieczn\u0105 walk\u0119 dobra ze z\u0142em \u2013 wrogom przydawano karykaturalne rysy i przypisywano brak poszanowania elementarnych zasad cywilizacyjnych, kt\u00f3re \u201eazjatyccy naje\u017ad\u017acy\u201d chcieli unicestwi\u0107, a w ich miejsce ustanowi\u0107 nowy, obcy naszej kulturze i tradycji \u0142ad spo\u0142eczny.
Na plakatach pojawia\u0142y si\u0119 emocjonalne has\u0142a, kt\u00f3re korespondowa\u0142y z grafikami np.:
– \u201eJak na opoce oprze si\u0119 Pa\u0144stwo Polskie na po\u017cyczce z\u0142otej!\u201d,
– \u201eNam twierdz\u0105 b\u0119dzie ka\u017cdy pr\u00f3g\u201d,
– \u201eDo broni! Ojczyzna was wzywa!\u201d
czy cytat z J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego
– \u201eRzecz\u0105 \u017co\u0142nierza jest stworzy\u0107 dla Ojczyzny piorun, co b\u0142yska, a gdy trzeba \u2013 uderzy\u201d.
Autorami plakat\u00f3w z lat 1919\u20131920 byli wybitni arty\u015bci m.in. Edmund Bart\u0142omiejczyk, Bogdan Nowakowski, Edmund John, Kamil Mackiewicz, Stanis\u0142aw Sawiczewski, Felicjan Szcz\u0119sny – Kowarski. Ich praca jest dowodem na zaanga\u017cowanie \u015brodowiska artystycznego w wysi\u0142ek ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa na rzecz obrony niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

NA FRONCIE I PRZY PALECIE
Wojna 1920 roku w plakacie
<\/strong>„Wojna 1920 roku to nasz pierwszy, tak ogromny triumf od czasu Wiktorii Wiede\u0144skiej na og\u00f3lnoeuropejsk\u0105, ba \u015bwiatow\u0105 skal\u0119, powstrzyma\u0142o ono nap\u00f3r bolszewik\u00f3w i op\u00f3\u017ani\u0142o
ich panowanie nad wschodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Europy o dwie dekady. By\u0142a to te\u017c jedyna pora\u017cka Czerwonej Armii, potwierdzona traktatem pokojowym.”
Na wystawie eksponujemy m.in. plakaty ze zbior\u00f3w Muzeum Wojska Polskiego wydane
w formie zestawu \u2013 \u201eTeki\u201d. S\u0105 to plakaty propagandowe zar\u00f3wno polskie jak i bolszewickie. Dodatkowo w sk\u0142ad teczki wchodzi opracowanie historyczne dotycz\u0105ce zar\u00f3wno samej wojny
w sensie militarnym, jak i wojny propagandowej przygotowane przez Pana prof. dra hab. Janusza Ciska i Pani\u0105 El\u017cbiet\u0119 Radeck\u0105.
Opis od wydawcy.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nasza wystawa sk\u0142ada si\u0119 z reprodukcji plakat\u00f3w:
– z teki:<\/em><\/strong> NA FRONCIE I PRZY PALECIE\u201d Wojna 1920 roku w plakacie
– oraz plakat\u00f3w: MARSZA\u0141EK J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI
<\/strong>1. DO BRONI! WST\u0118PUJCIE DO WOJSKA POLSKIEGO! WYDZA\u0141 WERBUNKOWO-ZACI\u0104GOWY, ZARZ\u0104D CYWILNY ZIEM WSCHODNICH
2. DO BRONI! WST\u0118PUJCIE DO ARMI OCHOTNICZEJ
3. NA POMOC! WSZYSTKO DLA FRONTU! WSZYSCY NA FRONT!
4. HEJ! KTO POLAK NA BAGNETY!!
5. KTO W BOGA WIERZY \u2013 W OBRONIE OSTROBRAMSKIEJ, POD SZTANDAR OR\u0141A I POGONI!
6. NAM TWIERDZ\u0104 B\u0118DZIE KA\u017bDY PR\u00d3G
7. DO BRONI! OJCZYZNA WAS WZYWA!
8. BRO\u0143 PRZED WROGIEM TW\u0104 RODZIN\u0118!
9. JA\u015aNIEWIELMO\u017bNA POLSKA. OSTATNI PIES ENTENTY
10. DO BRONI! WR\u00d3G U GRANIC OJCZYZNY! WST\u0118PUJCIE DO ARMI OCHOTNICEJ!
11. WST\u0104P DO WOJSKA! BRO\u0143 OJCZYZNY!
12. CH\u0141OPIE! POLSKI OBSZARNIKCHCEZROBI\u0106 Z CIEBIE NIEWOLNIKA! TAK BY\u0106 NIE MO\u017bE!
13.  MARSZA\u0141EK J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI.
14. \u2026\u201dRZECZ\u0104 \u017bO\u0141NIERZA JEST STWORZY\u0106 DLA OJCZYZNY PIORUN, CO B\u0141YSKA, A GDY TRZEBA UDERZY\u201d\u2026
15. ON Z NARODEM NAR\u00d3D Z NIM. J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI NACZELNIK PA\u0143STWA I NACZELNY W\u00d3DZ PIERWSZY MARSZA\u0141EK POLSKI
16. MARSZA\u0141EK J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI NA KASZTANCE
17. DO BRONI! TAK WYGL\u0104DA WIE\u015a POLSKA ZAJ\u0118TA PRZEZ BOLSZEWIK\u00d3W
18. BIJ BOLSZEWIKA
19. J\u00d3ZEF PI\u0141SUDSKI
20. TYLKO W\u0141ASNE WOJSKO OBRONI KRAJ I NAR\u00d3D
21. WOLNO\u015a\u0106 BOLSZEWICKA
22. WR\u00d3G NADCHODZI \u2013 PATRZ CO NIESIE!
23. KOSY W R\u0118CE<\/em><\/p>\n\n\n\n

W ramach obchod\u00f3w 100 rocznicy Bitwy Warszawskiej w Chicago w ko\u015bciele \u201e\u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy\u201d odby\u0142a si\u0119 26 sierpnia 2020 roku uroczysta akademia w ramach programu Nasze Chicago \u201eCud Wis\u0142y 1920\u201d po\u015bwi\u0119cona temu wydarzeniu. Organizatorem by\u0142o Chicagowskie Towarzystwo Chopinowskie, kt\u00f3r\u0105 to obejrzeli zebrani go\u015bcie.
            Prelegentem spotkania by\u0142 Andrzej Szabelski starszy instruktor BCK w Szczuczynie.
Wystaw\u0119 i film mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do ko\u0144ca sierpnia w godzinach pracy BCK.<\/p>\n\n\n\n

Link do programu Nasze Chicago 2020-08-26: \u201eAkademia Cud Wis\u0142y Chicago\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\n